Anayasa Hukukunda Hükümet Sistemi Tartışmaları
Article Sidebar
Özet
Hiç kuşkusuz yapılması düşünülen yeni anayasanın felsefi temelinin demokratik, özgürlükçü, çoğulcu ve açık toplum anlayışına uygun olması gerekir. Bu ise 1982 Anayasasının arkasında yatan düşüncenin tam karşıtı bir düşünceyle anayasa hazırlamak demektir. 1982 Anayasasının tam tersine yeni anayasa ideolojik bakımdan tarafsız olmalıdır. Bu ilke anayasanın felsefiideolojik nitelikli herhangi bir projeyi onaylamaması ve hiçbir felsefi-diniahlaki anlayışa karşı önyargı içermemesini gerektirir. Yeni anayasada devleti herhangi bir etnik-kültürel toplulukla özdeşleştiren veya etnik imalan olan hiçbir ifadeye de yer vermemek doğru olacaktır. Yine yapılacak olan anayasada 1924 anayasasında yer alan özgürlük” tanımına yer verilmelidir. 1924 Anayasasının özgürlük tanımı şöyleydi: “Hürriyet, başkasına muzır olmayacak her türlü tasarrufta bulunmaktır. Hukuk-u tâbiiyeden olan hürriyetin herkes için hududu başkalarının hudud-u hürriyetidir.” O halde yeni anayasada da özgürlüklerin doğal hukuktan kaynaklandığı belirtilmeli ve devletin bu hakları tanımak zorunda olduğu vurgulanmalıdır. Kişilerin haklarının anayasada yazılı olanlardan ibaret olmadığı özellikle belirtilmelidir.' Hangi hükümet sistemi tercihi edilirse edilsin, o hükümet siteminin yukarıdaki felsefi görüşe uygun olması gerekir.
Referanslar
Akartürk, Ekrem Ali, Parlamenter Rejim Uygulamaları ve Parti Sistemleri (İstanbul: Yeditepe Üniversitesi Yayınları, 2010).
Epstein, Leon D., Parliamentary Government", International Encyclopedia of the Social Sciences, der. David L. Sills, Cilt 11 (New York: Macmillan and Free Press, 1968), s. 419-426.
Erdoğan, Mustafa, "Yeni Anayasa (1) Temel Felsefe ve İlkeler”, Star, Açık Görüş, 20 Eylül 2010
Freeman, Mark, “Constitutional Frameworks and Fragile Democracies: Choosing Between Parliamentarism, Presidentialism and Semi-Presidentialism", Pace International Law Review, Vol: 12 (2000), s. 253-282.
Gerekçeli Anayasa Önerisi (Ankara: A.Ü. Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayını, 1982).
Giovanni Sartori, Comparative Constitutional Engineering. An Inquiry into Structures, Incentives and Outcomes İkinci Baskı (New York: New York University Press, 1997).
Gözler, Kemal, Anayasa Hukukunun Genel Teorisi (Bursa: Ekin Yayınlan, 2011).
Gözler, Kemal. Türk Anayasa Hukuku Dersleri, 9. Baskı (Bursa: Ekin Yayınlan, 2010).
Linz, Juan & Alfred Stephan, Problems of Democratic Transition and Consolidation: Southern Europe, South America, and Post-Communist Europe (Baltimore: The John Hopkins University Press, 1996).
Linz, Juan, “The Perils of Presidentialism”, Journal of Democracy, (Winter 1990), s. 51-69.
Linz, Juan, “Presidential or Parliamentary Democracy: Does It make a Difference," The Failure of Presidential Democracy, derleyen Juan J. Linz ve Arturo Valenzuela (Baltimore: The John Hopkins University Press, 1994), s. 3-87.
Loewenstein, Karl, “The Balance Between Legislative and Executive Power: A Study in Comparative Constitutional Law”, University of Chicago Low Review, 5 (1937-1938), s. 566-608..
Loewenstein, Karl, “The Presidency Outside the United States: A Study in Comparative Political Institutions”, Journal of Politics, Vol. 11, No: 3 (Aug., 1949), s. 447-496.