Doğu - Batı Arasında Demokrat Parti Dış Politikası
Article Sidebar
Özet
1950'li yılların Türk Dış politikasının temel belirleyici faktörü "güvenlik” kaygılanı olmuştur. Bu dönemde Sovyetler Birliği tehdidiyle karşı karşıya kalan Türkiye, Batı'ya yakınlaşarak ve Batı kurumlarına dâhil olarak veya Bağdat Paktı örneğinde olduğu gibi bölgede Batı çıkarlarını korumayı amaçlayan örgütlere öncülük ederek güvenliğini sağlamaya çalışmıştır. Aynı zamanda Orta Doğu'da ortaya çıkan krizlerde (Süveyş, Suriye, Lübnan, Irak) Batı yanlısı aktif rol oynayarak Batı'nın sadık bir müttefiki olduğunu ortaya koyma çabası içinde olmuştur. Bu dönemde yürütmüş olduğu özellikle Orta Doğu'daki faaliyetleriyle Türkiye “Batı çıkarlarını gözeten" bir devlet görüntüsü verdiği için milliyetçi Arap devletlerinin çok büyük tepkisini çekmiştir. Bu sayede Türkiye Orta Doğul Araplardan uzaklaşırken, Batı'yla alternatifsiz bir ilişki içine girmiştir. Kibris Sorunu'nun ortaya çıkmasıyla Batı'yla sorun yaşama ihtimali belirse de sorun Zürih-Londra Antlaşmalarıyla geçici çözüme kavuşmuş oldu. 1950'li yıllarda Türkiye özellikle Orta Doğu'da Araplarda kötü imaj bırakan Batı yanlısı politikasını 1960'lı yıllarda yeniden gözden geçirmek zorunda kalacaktır.
Referanslar
-Ahmad, Feroz, The Turkish Experiment in Demoracy, 1950-1975, London, 1977. -Aktaş, Melih, Türk-Sovyet İlişkilerinde Amerikan Faktörü, Şema Yayınları, İstanbul, 2006.
-Ari, Tayyar, “Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin Ortadoğu ve Körfez ülkelerine Yönelik Dış Politikaları (Kuruluştan Günümüze)", Mustafa Bıyıklı, (Ed.),Türk Dış Politikası-Cumhuriyet Dönemi, Gökkubbe Yayınları, İstanbul, 2008.
-Armaoğlu, Fahir, Belgelerle Türk-Amerikan İlişkileri, TTK Yayınları, Ankara, 1991.
-Bağcı, Hüseyin, “Demokrat Parti'nin Orta Doğu Politikası”, Faruk Sönmezoğlu (Ed.), Türk Dış Politikasının Analizi, Der Yayınları, İstanbul, 3. Basım, 2004.
-Bağcı, Hüseyin, Türk Dış Politikasında 19502li Yıllar, METU Press, 2. Baski, Ankara, 2001.
-Çiftçi, Kemal, Tarih, Kimlik ve Eleştirel Kuram Bağlamında Türk Dış Politikası, Siyasal Kitabevi, Ankara, 2010.
-Gaddis, John Lewis, Soğuk Savaş Pazarlıklar, Casuslar, Yalanlar, Gerçek, Yapı Kredi Yayınları, Çev. Dilek Cenkçiler, İstanbul, 2008. -FO 371/187948-92669/RK-1071/20
-Gönlübol, Mehmet-Ülman, Haluk,“Türk Dış Politikasının 20 yılı, 1947-1965", SBF Dergisi, Cilt XXI, No I, 1966.
-Kuneralp, Zeki, Sadece Diplomat, İstanbul, 1981.
-Kurat, Yuluğ Tekin, “Elli Yıllık Cumhuriyetin Dış Politikası”, 1923-1973, Belleten, Vol. 39, Nisan 1975.
-Kurat, Yuluğ Tekin, “Turkey's Entry in the NATO”, Foreign Policy, December, Ankara, 1983.
-Kutbay, Elif Yeneroğlu, “Tarafsızlar ve Bandung Konferansı", Haydar Çakmak (Ed.), Türk Dış Politikası 1919-2008, Platin Yayınları, Ankara, 2008.
-Kürkçüoğlu, Ömer- Fırat, Melek, “Orta Doğu'yla İlişkiler”, Baskın Oran (Ed.), Türk Dış Politikası Kurtuluş savaşından Bugüne Olgular, Belgeler, Yorumlar, Cilt. 1, İletişim Yayınları, İstanbul, 2001.
-Kürkçüoğlu, Ömer, Türkiye'nin Arap Orta Doğusu’na Karşı Politikası (1945-1970), Barış Kitap, Ankara, 2010.
-NATO, Tatsachen und Dokumente, Brüssel,1976.
-Öke, Mim Kemal-Mütercimler, Erol, Yalnızlıktan Saygınlığa Demokrat Parti'nin Dış Politikası, Demokratlar Klubü Yayını, Ankara, 2000.
-Primakov, Yevgeni, Rusların Gözüyle Orta Doğu, Timaş Yayınları, Çev. Olga Tezcan, İstanbul, 2009.
-Şahin, Mehmet, “Orta Doğu ile İlişkiler”, Haydar Çakmak (Ed.), Türk Dış Politikası 1919-2008, Platin Yayınları, Ankara, 2008.
-Yılmaz, Türel, Uluslararası Politikada Orta Doğu, Barış Platin Yayınları, Ankara, 2009.