Türkiye'de Yerel Yönetimlerde Vergilendirme Yetkisi
Article Sidebar
Özet
Türkiye'de yerel yönetimlerin görevleri ile hizmet alanları her geçen gün artmasına rağmen mali kaynakları buna paralel artmamıştır. Merkezi idare tarafından dağıtılan kaynaklar, yerel yönetimlerin hizmetlerinin finansmanında yetersiz kalmaktadır. Ayrıca merkezi idarenin bütün kaynakları elinde tutup yerel yönetimlere pay dağıtması, yerel yönetimleri merkeze bağımlı harcamacı birimler haline getirmektedir. Kaynak üretmeyen ama merkezden gelen kaynakları sorumsuzca kullanan ve hemşehrilere hesap vermeyen verimsiz kurumlar ortaya çıkmaktadır.
Bu çalışmada, Türkiye'de yerel yönetimlerde vergilendirme yetkisi tartışılmıştır. Öncelikle vergilendirme yetkisi teorik olarak ele alınmış ve kavramsal çerçevesi ortaya konmuştur. Sonra yerel vergilendirme yetkisinin yararları ve sakıncaları sıralanarak konuyla ilgilenenlere objektif konuyu değerlendirme fırsatı verilmiştir. Daha sonra Türkiye'de mevcut anayasal ve yasal çerçevede yerel vergilendirme yetkisi tartışılmakta ve Türkiye için değerlendirme ve tavsiyelerde bulunulmaktadır.
Referanslar
ACARTÜRK, Ertuğrul., "Cumhuriyet'in 80. Yılında Türkiye'de Yerel Yönetimlerde Özerklik Sorunu”, Atatürk ve Cumhuriyete Armağan, ed. A. A. Öztürk ve G. Güneş, Adnan Menderes Üniversitesi Yayınları No: 23, Aydın, ss.621-642, 2006.
BEGG, David; Stanley FISCHER ve Rudiger DORNBUSCH, Mikro İktisat, Çeviri Ed: Vildan Serin, Alkım Yayınları, İstanbul, 2001.
Birleşmiş Milletler Yerinden Yönetim Araştırma Grubu, Yerinden Yönetim ve Kalkınma, Çev: Selçuk YALÇINDAĞ ve Necil ULUSOY, TODAİE Yayını, Ankara, 1967.
DPT., Uzun Vadeli Strateji ve Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı 20012005, DPT Yayını, Ankara, 2000.
ERSOY, Arif., "Konuşma", Belediyelerin Gelir Kaynakları, Yuvarlak Masa Toplantısı, TBD ve KAV Yayını, Ankara, 1999, ss.50-54.
GWARTNEY, James D. ve Richard L. STROUP., Temel Ekonomi, Çev: Yıldıray Arsan, 2. baskı, Liberte Yayınları No: 6, Ankara, 1999,
LOCATELLİ, Rinaldo, “Locatelli'nin Bildirisi”, Yerel Yönetimlerin Mali Özerkliği (Kaynaklar ve Denetim), Uluslararası Konferans,11-12 Temmuz 1996, TBD, KAV ve MİEAGM Yayını, Ankara, 1996, ss.63-77.
MUSGRAVE, Peggy B., “İdarelerarası Mali İlişkilerin Prensipleri”, VII. Türkiye Maliye Sempozyumu, 23-25 Mayıs 1991, Marmaris, MÜ İİBF Maliye Bölümü ve MÜ Maliye Araştırma ve Uygulama Merkezi Yayını, İstanbul, 1991, ss.140-165.
MUTER, Naci B., “Yerel Yönetim Hizmetleri ve Özelleştirme", Özelleştirme Sempozyumu, 28-29 Nisan 1994, DEÜ İİBF Maliye Bölümü ve CBÜ İİBF Yayını, Manisa, 1995, ss.137-169.
MUTER, Naci B., Türkiye Ekonomisinde Mali Yapı (Kurumsal ve Kuramsal Bir Yaklaşım), Anadolu Matbaacılık, Manisa, 1989.
OATES, Wallace E., “Local Property Taxation: An Assessment", Assessment Journal, Sep/Oct- 1999, Vol: 6, Issue: 5, ss.67-69.
ÖNCEL, Mualla; Ahmet KUMRULU ve Nami ÇAĞAN, Vergi Hukuku, 3. baskı, Savaş Yayınları, Ankara, 1995.
ÖZER, Ahmet., “Yerel Yönetimlerin Yeniden Yapılanması”, Yerel Yönetim Sisteminin Geliştirilmesi Sempozyumu, 1993, Van: GAP Belediyeler Birliği ve Van Belediyesi, Kent Basımevi, İstanbul, 1994, ss.37-51.
PEHLİVAN, Osman ve H. Hüseyin BAYRAKLI., Vergi Hukuku, Trabzon, 1997.
SANDFORD, Cedric (1992) Economics of Public Finance: An Economic Analysis of Government Expenditure and Revenue in the United Kingdom, Pergamon Pres, Oxford, UK.
SAVAŞ, Vural F., Anayasal İktisat, 2. baskı, TAKAV Matbaası, İzmir, 1993.
ŞAHİN, Mustafa., "Amerika Birleşik Devletlerinde Yerel Yönetimler: Ülke Ülke Yerel Yönetimler”, Çağdaş Yerel Yönetimler Dergisi, Cilt: 8, Sayı: 2, Nisan-1999, ss.121-136.
TEKELİ, Recep (2006), "Türkiye'de İl Özel İdareleri ve Belediye Gelirleri Kanun Tasarısı İle Önerilen Mali Yardım Sisteminin Teorik Temeli Var mıdır?", Vergi Sorunları Dergisi, Yıl: 29, Sayı: 218, Kasım 2006, ss.170-185.
TODAİE., Kamu Yönetimi Araştırması, TODAİE Yayını, Ankara, 1991.
TOPAL, A. Kadir., “Belediyelerin Vergilendirme Yetkisi Üzerine", Maliye Dergisi, Sayı: 124, Ocak/Nisan-1997, ss. 74-78.
TOSUNER, Mehmet., “Mahalli İdarelerde Vergilendirme Yetkisi”, DEÜ İİBF Dergisi, Cilt: 10, Sayı: 2, 1995, ss.259-272.
TOSUNER, Mehmet., "Vergilendirme Yetkisi ve Yerel Yönetimler”, Yerel Yönetimlerde Yeniden Yapılanma Sempozyumu, İzmir Ticaret Odası Yayını: 6, İzmir, 1995, ss.58-65.
ULUATAM, Özhan., Türk Vergi Hukuku, Adım Yayınları No: 6, Ankara, 1990.
ULUSOY, Ahmet., "Yerel Yönetimler ve Vergilendirme Yetkisi", Vergi Sorunları Dergisi, Sayı: 145, ss.130-142.
YALÇINDAĞ, Selçuk, “Çağdaş Belediye”, Çağdaş Yerel Yönetimler Dergisi, Cilt: 1, Sayı: 1, Şubat-1992, ss. 7-14.
YILDIRIM, Uğur., “Türkiye ve Fransa Yerel Yönetimlerinin Mali ve İdari Politikalarının Karşılaştırılması", Türk İdare Dergisi, Yıl: 69, Sayı: 414, Mart-1997, ss. 179-202.