Türkiye'de Demokrasi Sürecinde CHP Geleneğine Dair Birkaç Not
Article Sidebar
Özet
Her toplumun kendine özgü bir siyasi kültürü vardır. Siyasi kültürü besleyen dil, din, coğrafya gibi birçok neden/ parametre bulunmaktadır. Yazımızda siyasi kültür bağlamında Osmanlıdan başlayıp devlet ile toplum arasındaki gerilimli ilişkileri ele alıp CHP'nin dayandığı klikleri ortaya koymaya çalışacağız.
Siyasi kültür en çok kendisini devlet aygıtında gösterir. Başka bir ifadeyle devlet denilen organizasyonun şekillenişi ve siyasal iktidar ilişkileri siyasal kültürün ana bağlamını oluşturmaktadır. Modern Türkiye Cumhuriyeti'nin siyasal/ ekonomik/ kültürel ve sosyal mirasçısı olduğu Osmanlı'da devlet ile toplum arasında var olan gerilim daha ilk günlerde kendini göstermiş, Osmanlı sarayı kendisini toplumdan uzak tutmak için kendisini dıştan bir zırh ile çevirmiştir. Osmanlı'da devlet sistemin dışardan gelen/ gelecek müdahalelere karşı bir “zırh”la donatılmıştır. Devlet bunun tedbirlerini çoktan almıştı. İktidarı kullananların gözünde devletin bekası için saray toplumdan uzak tutulmalıdır. Bunun için özellikle Balkanlardaki Hıristiyan halkalarından küçük yaştaki çocukların alınarak devşirme yoluna gidilmiştir. Devşirilen bu eğitilmiş kadrolar bürokrasiyi önemli ölçüde belirlemiştir..
Referanslar
BAŞKAYA, F. “Devletin Korunması ve Muvazaa Partiler",
<http://www.bianet.org/bianet/kategori/siyaset/18811/devletin-korunmasi-vemuvazaa-partiler», 21/01/2009
BAŞKAYA, F. (2008), Paradigmanın iflası / Resmi İdeolojinin Eleştirisine Giriş, Özgür Üniversite Yayınları, Ankara.
BAŞKAYA, F. (1999), Yediyüz Osmanlı Beyliğinden 28 Şubata, Bir Devlet Geleneğinin Anatomisi, Ütopya Kitabevi.
BAŞKAYA, F. "CHP: Bir Devlet Partisinin Anatomisi",
<http://www.metu.edu.tr/-ulubay/chp.html>, 20/08/2008.
BERZEG, K. (2000), Liberalizm Demokrasi Kapıkulu Geleneği, Liberte Yayınları, Ankara.
ÇALIŞLAR, O., "CHP ve Sosyalist Enternasyonal", Radikal, 1 Temmuz 2008, <http://www.radikal.com.tr /Default.aspx? aType =Yazar Yazisi&ArticleID=886125&Yazar=ORAL%20ÇALIŞLAR&Date =01.07.2008&CategoryID=98>, 21/08/2008.
ÇANDAR, C. “22 Temmuz'un şimdiden belli sonuçlarından biri..." <http://www.referansgazetesi.com /haber.aspx? HBR_KOD=72815& ForArsiv=1>, 11.07.2007,
CANGIZBAY, K. (2000), Hiç kimsenin Cumhuriyeti , Ütopya Yayınları, 1. Basım, Ankara,
ÇAVDAR, T. (1994), İttihat Ve Terakki, İletişim Yayınları, 2. Baskı, İstanbul .CHP Parti Tarihi (1994), <http://www.chp.org.tr /index.php?module=content&page_id=144>, 21/08/2008.
DEMİREL, A. (2007), Birinci Meclis'te Muhalefet, 4.Baskı, İletişim Yayınları, İstanbul.
ERDOĞAN, M. “Hikmeti Hükümet", Doğu Batı Dergisi, Yıl: 4, sayı: 13, 20002001.
ERSOY, T. (2000), Muvazaa Partileri, Özgür Üniversite Kitaplığı no: 30.
GEÇGİN, E. “Cemaatleşen Siyaset Ve Chp'nin Geleneği”,
<http://www.birgun.net/forum_index.php?news_code=1106082075&year=200 5&month=01&day=18>, 21/01/2009.
GÜNEŞ, T. (1983), Araba Devrilmeden Önce, Kaynak Yay., İstanbul.
KORU, F., “CHP ve sol çizgi", Yeni Şafak, 01 Mayıs 2007,
<http://yenisafak.com.tr/Yazarlar/?i=4976&y=FehmiKoru>, 21/08/2008.
ÖZİPEK, B. B. (2006), “Devleť”, Siyaset, (Ed: Mümtazer TÜRKÖNE), Lotus Yayınları, 4. Baskı, Ankara.
SUBAŞI, C. “10 soruda Sosyalist Enternasyonal",
<http://www.tempodergisi.com.tr/dunya/16043/>, 22/08/2008) .
TUNÇAY, M. (1992), T.C.'nde Tek parti Yönetimi'nin Kurulması (1923-1931), 3 Basım, Cem Yayınevi, İstanbul.
TÜRK, B. H. (2006), İdeoloji, "Siyaset” Ed: Mümtaz'er TÜRKÖNE, Lotus Yayınları, 4. Baskı, Ankara.
TÜRKÖNE, T. (2006), 'Demokrasi', “Siyaset" Lotus Yayınları, 4. Baskı, Ankara.
TÜTELOĞLU, Y. “CHP nasıl kurtulur?",
<http://www.radikal.com.tr/ek_haber.php?ek=r2&haberno=6392>, 15/10/2008.
ULUENGİN, H. “CHP sol mu?", Hürriyet, 2 Ağustos 2007,
<http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/7008891.asp?yazarid=22&gid=61&a=408 741>, 21/08/2008.
UYAR, H. Tek Parti İktidarının Toplumsal Kökenleri, Toplumsal tarih dergisi, İstanbul, <http://www.bianet.org /bianet/ kategori/siyaset/14636/tek-parti-iktidarinin-toplumsal-kokenleri>, 02/04/2008.
ZARAKOLU, R., ERSOY, T., BEŞİKÇİ, İ. (2008), vd., Resmi Tarih Tartışmalan 3/ İttihatçılıktan Kemalizm'e, Özgür Üniversite Yayınları, Ankara.