Türkiye'de Devletçi Siyasal Kültür ve Demokratik Konsolidasyon Sorunu
Article Sidebar
Özet
Fransız ihtilalinin getirdiği siyasi eşitlik düşüncesi ile insanı temel ahlaki değer olarak yücelten hümanizma ve aydınlanma geleneği üzerine inşa edilen modern demokrasi fikri, son iki asırda yavaş yavaş gelişerek neredeyse evrensel bir değere ve siyasal pratiğe dönüştü. Denilebilir ki, bir yönetim biçimi olarak demokrasi antik Yunan döneminden bu yana tarihte hiç bu kadar popüler olmamıştı ve yaygın kabul görmemişti. Özellikle 20. yüzyılın son çeyreğinde hızlanan küreselleşme sürecinin de etkisiyle halk iradesine dayalı özgürlükçü demokrasi fikri diğer tüm siyasi alternatiflerini (faşizm ve komünizm gibi) gayri meşru ilan ederek, küresel ölçekte yaygın bir toplumsal meşruiyet kazandı. Tüm ülkelerdeki demokratikleşme trendlerini inceleyerek yıllık raporlar hazırlayan Freedom House (2008) verilerine göre, dünyadaki 195 ülkeden 72'si “tam özgür”, 59'u ise “kısmen özgür" olarak nitelenecek ölçüde demokrasi ile yönetilmektedir. Buna karşın ülkelerin yüzde 33'ünü oluşturan 64 ülke ise “özgür olmayan" otoriter ülkeler arasında yer almaktadır.
Referanslar
Almond, Gabriel A. and Sidney Verba, The Civic Culture: Political Attitudes and Democracy in Five Nations. Newbury Park, CA: Sage publications, 1963.
Aktay, Yasin, "Amerika'da Sivil Toplum ve Dinin Temelleri" içinde Kolektif, Sivil Toplum ve Demokrasi, İstanbul: Kaknüs Yayınları, 2005.
Akgün, Birol, Türkiye'de Seçmen Davranışı, Partiler Sistemi ve Siyasal Güven, Ankara: Nobel yayınları, 2007.
Akgün, Birol, “Amerika'nın Yeni Dünya Vizyonu Ya da Yaklaşan Küresel Anarşi", Stratejik Analiz, Cilt 4, Sayı 37, Mayıs 2003.
Bezci, Bünyamin, Carl Schmitt'in Politik Felsefesi: Modern Devletin Müdafaasi, İstanbul: Paradigma yayınları, 2006
Çaha, Ömer, “Sivil Toplum Üstüne”, içinde Kolektif, Sivil Toplum ve Demokrasi, İstanbul: Kaknüs Yayınları, 2005: 9-22..
Çaha, Ömer, Aşkın Devletten Sivil Topluma, İstanbul, Gendaş A.Ş., 2000
Dahl, Robert, Polyarchy: Participation and Opposition. New Haven:Yale University Press, 1971.
Diamond, Larry ve Mark Plattaner (Eds.), The Global Resurgence of Democracy, Baltimore: The Johns Hopkins University Press, 1996.
Duverger, Maurice, Siyaset Sosyolojisi, Beşinci Basım, (Çev. Şirin Tekeli). İstanbul: Varlık yayınları, 1998.
Eckstein, Harry “A Culturalist Theory of Political Change”, American Political Science Review, No. 82, 1988:789-804.
Erdoğan, Mustafa, Anayasal demokrasi, 5. baskı, Ankara: Siyasal Kitabevi, 2003.
Fukuyama, Francis “The Primacy of Culture,” in Larry Diamond ve Mark Plattaner (Eds.), The Global Resurgence of Democracy. Baltimore: The Johns Hopkins University Press, 1996: 320-327.
Freedom House, “Freedom in the World-2008”, www. freedomhouse.org (20.03.2009).
Huntington, Samuel P., The Third Wave: Dmocratization in the Late Twentieth Century, London: University of Oklahoma Press, 1991.
Kagan, Robert, The Return of History and the End of Dreams”, New York: Alfred A. Knopf, 2008.
Kalaycıoğlu, E. “Türkiye'de Siyasal Kültür ve Demokrasi” Ergun Özbudun, Ersin Kalaycıoğlu ve Levent Köker, Türkiye'de Demokratik Siyasal Kültür, Türk Demokrasi Vakfı Yayınları, Ankara, 1999: 45-66.
Kürkçüoğlu, Ömer, “Türk Demokrasisinin Kuruluş ve İşleyişinde Dış Etkenler”, AÜSBF Dergisi, C. 33, Sayı 12, 1978.
Lipset, Martin S., Political Man: The Social Basis of Politics (Expanded edition), Baltimore, MD, John Hopkins University Press, 1981.
Linz, Juan and Arturo Valenzuela (Ed.), The Failure of Presidential Democracy, Baltimore : Johns Hopkins University Press, 1994.
Özbudun, Ergun, “Turkey: How Far From Consolidation”, Journal of Democracy 7(3), 1999: 123-38.
Özer, İnan, “Siyasal Kültür, Demokrasi ve Demokratik Değerler,” Hacettepe Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, XI (1), 1996: 7198.
Özipeki Bekir Berat, “Devlet" içinde Mümtazer Türköne (Ed.), Siyaset, Ankara: Lotus yayınları, 2003.
Prezoworski, Adam, Jose Antonieo Michael Alvarez, Cheibub and Fernando Limongi, "What Makes Demokcracy Endure”, Journal of Democracy, Vol. 7, No. 1, 1996: 39-55.
Robert Putnam, Making Democracy Work, Princeton, NJ: Princeton University Press, 1993.
Schedler, Andreas, "What is Democratic Consolidation?", Journal of Democracy 9, 1998: 91-107.
Tosun, Gülgun Erdoğan, "Türkiye'de Devlet-Sivil Toplum İlişkisi ve Demokrasinin Pekişmesinin Önündeki Engeller”, içinde Kolektif, Sivil Toplum ve Demokrasi, İstanbul: Kaknüs Yayınları, 2005: 123-143.
Turan, İlter “Türkiye'de Siyasal Kültürün Oluşumu,” Ersin Kalaycıoğlu ve Ali Yaşar Sanbay (Ed.), Türkiye'de Politik Değişim ve Modernleşme. İstanbul: Alfa Yayınları, 2000: 359-386.
Türköne, Mümtazer (Ed.), Siyaset, Ankara: Lotus yayınları, 2003.
Zakaria, Fareed, The Future of Feedom : Niberal Democracy at Home and Abroad, New York: W. W. Norton, 2007.